السيد الخميني ( مترجم : تنظيم ونشر آثار امام )
246
تحرير الوسيله ( فارسى )
همان حال جايز است كه آن را بدون تعريف ، تملك نمايند و بين آنها مساوى مىباشد . و اگر به مقدار درهم و بيشتر باشد بر آنها واجب است كه آن را تعريف نمايند ، اگر چه حصّهء هر كدام از آنها كمتر از درهم باشد . و جايز است كه هر دو يا يكى از آنها متصدى تعريف آن بشوند يا سال بين آنها به تساوى يا به تفاضل ، تقسيم شود ، پس اگر بر يكى از اين صورتها موافقت كردند ، تحقيقاً آنچه را كه بر آنها واجب است ادا نمودهاند و از آنها ساقط مىشود . و اگر سختگيرى كردند ، سال بين آنها به تساوى تقسيم مىشود . و همچنين است نسبت به اجرت تعريف ، كه در صورت اجرت داشتن بر هر دوى آنها است . و بعد از آنكه سال تعريف تمام شد ، جايز است كه بر تملك يا تصدق يا به طور امانت نگهداشتن ، موافقت نمايند . و جايز است كه يكى از آنها چيزى را اختيار كند كه ديگرى آن را اختيار ننموده است ، به اينكه يكى از آنها تملك و ديگرى مثلًا تصدق به نصف آن را اختيار نمايد . پس اگر يكى از آنها متصدى اداى تكليفش شد و تعريف نمود و ديگرى از روى معصيت يا از روى عذرى آن را ترك نمود ، ظاهر آن است كه كسى كه وظيفهاش را ترك كرده ، جايز نيست كه حصّهاش را تملك نمايد . و اما كسى كه تعريف نموده در صورتى كه يك سال تعريف كرده باشد ، حق دارد كه حصهاش را تملك كند . و احتياط ( واجب ) براى آنها - در صورت موافقت بر توزيع - اين است كه هر يك از آنها تعريف را از طرف خود و رفيقش قصد نمايد و گرنه تملك آنها مشكل است . و همچنين در صورتى كه موافقت كنند كه يكى از آنها متصدى تعريف باشد احتياط ( واجب ) اين است كه از طرف خود و رفيقش قصد نمايد . مسأله 24 - اگر بچه يا ديوانه چيزى پيدا كند پس اگر كمتر از درهم باشد مالكش مىشوند در صورتى كه ولىّ آنها قصد تملك آنها را بنمايد و اما تأثير قصد خود آنها در اين جهت ، محل اشكال ، بلكه منع است . و آنچه كه به مقدار درهم و بيشتر باشد ، بايد تعريف شود و تعريف آن بر ولىّ آنها است و بعد از تمام شدن سال آنچه را كه از ميان تملك براى آنها و تصدق و امانت باقى بودن آن براى آنها اصلح باشد ، اختيار مىكند . مسأله 25 - لقطه در مدت تعريف ، امانتى است كه ملتقط ضامنش نيست ، مگر آنكه در آن تعدى يا تفريط كند . و همچنين است اگر بعد از تمام شدن سال اختيار كند كه براى